• 20:00 - 16:00

    ساعات کاری شنبه تا چهارشنبه.

  • 02122097090

    برای مشاوره باما تماس بگیرید

خیار عیب چیست

خیار عیب چیست؟

هدف از معامله کردن مخصوصا در معاملات معوض ، به دست آوردن مال یا خدماتی است . برای مثال در قرارداد خرید و فروش ما در ازاء پرداخت پول مالک خانه ، اتومیبل یا هر چیز دیگری که قابل خرید و فروش باشد ، می شویم . اصل در معامله این است که کالایی که ما تحویل می گیریم یک سری صفات و ویژگی های مشخص داشته باشد مثلا اینکه کالا سالم باشد . بنابراین کالایی که معیوب است مورد نظر ما نیست و در صورتی که اینطور باشد معامله با قصد و نیت ما برای معامله کردن در تعارض است . به وجود عیبی در کالا که به ما اختیاری این را می دهد که بتوانیم معامله را ادامه ندهیم ، خیار عیب می گویند . از این رو در این مقاله به بررسی اینکه خیار عیب چیست و راه های جبران آن از جمله حق فسخ ناشی از خیار عیب و دریافت ارش بابت عیب می پردازیم .

خیار عیب چیست؟

خیار عیب چیست

ماده 422 قانون مدنی درباره اینکه خیار عیب چیست می گوید : ” اگر بعد از معامله ظاهر شود که مبیع معیوب بوده ، مشتری مختار است در قبول مبیع با اخذ ارش یا فسخ معامله ” . مفهوم عیب را در گفت و گوهای خود زیاد شنیده ایم . دکتر کاتوزیان در تعریف عیب می گوید : ” نقصی است که از ارزش کالا یا انتفاع متعارف آن بکاهد ” .در واقع طبق قانون اگر کالای خریداری شده دارای نقصی باشد که استفاده از آن را غیر ممکن کند یا به واسطه عیب ، ارزش مال کمتر شده باشد، مشتری از خیار عیب برخوردار است . یعنی مشتری بخاطر عیبی که در کالا هست دو راه حل دارد :
یا معامله را فسخ کند
یا مابه التفاوت مال سالم و ناقص را دریافت کند که در اصطلاح حقوقی به آن ارش می گویند .
البته برای اعمال خیار عیب باید شرایطی را در نظر داشت : اولا اینکه مشتری از وجود عیب ناآگاه باشد یعنی اگر عیب دیده هم می شود ، مشتری متوجه آن نشود باز هم خیار عیب صورت می گیرد . دوم اینکه عیب باید در زمان انعقاد عقد وجود داشته باشد .  سوما اگر قرارداد منعقد شود ولی هنوز کالا به مشتری تحویل داده نشده است ، عیبی در کالا رویت شود ، باز هم مشتری حق فسخ خواهد داشت .
تشخیص عیب بر حسب عرف و عادت تعیین می شود بنابراین ممکن است عیب در زمان و مکان های مختلف متفاوت باشد .

 

حق فسخ ناشی از خیار عیب

اولین راه حلی که مشتری در برخورد با خیار عیب دارد ، حق فسخ است . یعنی مشتری می تواند به طور کامل قرارداد را فسخ کند . البته در مواردی مشتری نمی تواند قرارداد را فسخ کند و تنها می تواند نسبت به عیب مابه التفاوت را دریافت کند . این موارد از قرار زیر است :
  1. در صورت تلف شدن مبیع نزد مشتری یا منتقل کردن آن به غیر .
  2. در صورتی که تغییری در مبیع پیدا شود اعم از اینکه تغییر به فعل مشتری باشد یا نه.
  3. در صورتی که بعد از قبض مبیع عیب دیگری در آن حادث شود مگر اینکه در زمان خیار مختص به مشتری حادث شده باشد که در این صورت ‌مانع از فسخ و رد نیست .

 

دریافت ارش بابت عیب

راه حل دومی که مشتری در برخورد با عیب در کالا دارد دریافت ارش بابت عیب است به این معنی که مشتری ما به التفاوت سالم و معیوب کالا را دریافت کند . به این ما به التفاوت ارش می گویند . ماده 427 در نحوه تعیین ارش می گوید که :
” ‌قیمت حقیقی مبیع در حال بی عیبی و قیمت حقیقی آن در حال معیوبی توسط کارشناس رسمی معین شود.
‌اگر قیمت آن در حال بی عیبی مساوی با قیمتی باشد که در زمان بیع بین طرفین مقرر شده است تفاوت بین این قیمت و قیمت مبیع در حال معیوبی ‌مقدار ارش خواهد بود.
‌و اگر قیمت مبیع در حال بی عیبی کمتر یا زیادتر از ثمن معامله باشد نسبت بین قیمت مبیع در حال معیوبی و قیمت آن در حال بی عیبی معین شده و‌ بایع باید از ثمن مقرر به همان نسبت نگاه داشته و بقیه را به عنوان ارش به مشتری رد کند ” .

 

موسسه حقوقی عدالت آریایی با بهره گیری از بهترین وکیل حقوقی تهران تا انتهای مسیر حقوقی همراه شماست.

نظری دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Call Now Button

این را به اشتراک بگذارید

کپی لینک در کلیپ بورد

کپی